Gramatyka na egzamin B1 z polskiego: lista tematów

Aktualizacja: 3 listopada 2026

Jak wygląda część gramatyczna B1?

Poprawność gramatyczna to trzecia z pięciu części egzaminu, po rozumieniu ze słuchu i czytaniu. Na B1 masz na nią 45 minut, a próg wynosi 50 % punktów, tak jak w każdej innej części. Zadania są trzech typów:

wybór poprawnej formy spośród kilku;
wpisanie odpowiedniej formy wyrazu z nawiasu;
transformacje, czyli powiedzenie tego samego innymi słowami.

Gramatykę sprawdza się też w pisaniu i mówieniu: jednym z trzech kryteriów oceny pisania jest poprawność językowa. Dlatego tematy poniżej przydają się na całym egzaminie. Lista to nasze zestawienie do nauki, a nie oficjalny wykaz Komisji.

Przypadki i przyimki

Najważniejszy temat B1. Trzeba odmieniać rzeczowniki, przymiotniki i zaimki we wszystkich siedmiu przypadkach, w liczbie pojedynczej i mnogiej, oraz wiedzieć, jakiego przypadka wymaga przyimek lub czasownik: Idę do lekarza (do + dopełniacz), Mieszkam w Krakowie (w + miejscownik), Rozmawiam z koleżanką (z + narzędnik). Wszystkie końcówki w jednej tabeli — w artykule przypadki w języku polskim.

Ćwiczenia: biernik, dopełniacz, celownik, narzędnik, miejscownik, wołacz, przyimki i przypadki, czasowniki z przyimkami, wszystkie przypadki w jednym tekście.

Aspekt czasownika

Prawie każdy polski czasownik ma parę: aspekt niedokonany oznacza proces lub powtarzanie, dokonany — rezultat lub jednorazową czynność. Czytałam tę książkę przez tydzień to proces; Przeczytałam ją w tydzień to rezultat. Wskazówki w zdaniu: codziennie, często, przez godzinę zwykle wymagają aspektu niedokonanego, a nagle, w końcu, w godzinę — dokonanego.

Ćwiczenia: aspekt w codziennych sytuacjach, raz czy regularnie, proces czy wynik, doświadczenie i kolejne kroki. Zasady i tabela par — w artykule aspekt czasownika.

Czas przeszły i przyszły

W czasie przeszłym czasownik zmienia się według rodzaju i osoby, a zaimek zwykle się pomija: byłem / byłam, byliśmy / byłyśmy, (oni) byli, (one) były. Czas przyszły czasowników niedokonanych tworzy się z być: będę pracować albo będę pracował(a), a dokonanych — jednym słowem: zrobię, napiszę.

Ćwiczenia: czas przeszły, trudne formy i rodzaj, czas przyszły, czas przyszły złożony.

Tryb przypuszczający i rozkazujący

Tryb przypuszczający jest potrzebny w grzecznych prośbach i warunkach: Chciałabym zarezerwować stolik, Czy mógłby mi pan pomóc?, Gdybym miał czas, pojechałbym nad morze. Cząstkę -by piszemy łącznie z czasownikiem oraz z gdy-, że-: gdybym, żebyś.

Tryb rozkazujący: Zamknij okno, Weźcie parasole, Nie otwieraj okna — z przeczeniem zwykle używa się aspektu niedokonanego. Grzecznie do nieznajomej osoby: Proszę zamknąć drzwi.

Ćwiczenia: grzeczne prośby i warunki, tryb rozkazujący, prośby, rady, zaproszenia.

Czasowniki ruchu i czasowniki zwrotne

Polszczyzna odróżnia chodzenie pieszo od jazdy: Idę do pracy — pieszo, Jadę do Gdańska — środkiem transportu. Odróżnia też ruch w tej chwili od ruchu regularnego: idę / chodzę, jadę / jeżdżę — W soboty chodzę na basen. Przedrostki określają kierunek: wejść, wyjść, przyjść, dojechać.

Czasowniki zwrotne mają się: uczyć się, spotykać się, podobać się. Się to osobne słowo i nie musi stać zaraz po czasowniku: Bardzo się cieszę, Jak się nazywasz?

Ćwiczenia: iść czy chodzić, jechać czy jeździć, biec, płynąć, nieść, wieźć, czasowniki z przedrostkami, czasowniki z „się”, się, sobie czy bez zaimka. Tabele form i przedrostki — w artykule czasowniki ruchu.

Przymiotniki i stopniowanie

Przymiotnik zgadza się z rzeczownikiem w rodzaju, liczbie i przypadku. W liczbie mnogiej jest osobna forma męskoosobowa: mili ludzie, nowi koledzy, ale miłe koleżanki, nowe domy.

Stopniowanie: tani — tańszy — najtańszy; formy nieregularne — dobry — lepszy — najlepszy, zły — gorszy — najgorszy, duży — większy — największy; długie przymiotniki — z bardziej: bardziej interesujący. Porównujemy za pomocą niż: Ten pokój jest większy niż tamten.

Ćwiczenia: zgodność, przymiotnik w przypadkach, stopniowanie, dobry, zły, duży, mały, przysłówki.

Zaimki i liczebniki

Zaimki: formy krótkie i pełne (Daj mi to, ale Mnie się to nie podoba); swój zamiast mój, gdy właścicielem jest podmiot (Wziąłem swój parasol); podwójne przeczenie (Nikt nic nie wie); który w zdaniach względnych (Książka, którą czytam, jest ciekawa).

Liczebniki: po 2, 3, 4 — mianownik liczby mnogiej, po 5 i więcej — dopełniacz: dwa koty, cztery koty, pięć kotów, dwadzieścia dwa lata, dwadzieścia pięć lat. Daty i godziny — liczebnikami porządkowymi: piątego grudnia, o siódmej.

Ćwiczenia: zaimki osobowe w przypadkach, zaimki dzierżawcze i swój, nikt, nic, żaden, który, która, które, wiek, ceny, godziny, daty i godziny.

Konstrukcje bezosobowe

Na B1 trzeba rozumieć i stosować zdania bez podmiotu: trzeba, można, warto, nie wolno + bezokolicznik (Tu nie wolno palić), mówi się, że…, stany z celownikiem (Jest mi zimno). Formy na -no, -to (Sklep zamknięto o osiemnastej) wystarczy rozpoznawać w tekście.

Ćwiczenia: formy bezosobowe, pogoda, samopoczucie i rady, czasowniki modalne.

Typowe błędy osób mówiących po rosyjsku i ukraińsku

Inny przypadek po czasowniku: słuchać muzyki (nie „muzykę”), czekać na autobus, pytać o drogę, grać w piłkę, uczyć się polskiego.
Brak dopełniacza po przeczeniu: Lubię kawę, ale Nie lubię kawy; Mam samochód, ale Nie mam samochodu.
Zawód bez narzędnika: Jestem nauczycielem, a nie „Jestem nauczyciel”.
„Iść” zamiast „jechać”: do innego miasta się jedzie — Jutro jadę do Warszawy, a nie „idę”.
Czas przeszły bez końcówki osobowej: Gdzie byłeś?, Byliśmy w kinie — końcówka jest obowiązkowa, nawet gdy zaimek się pomija.
Liczba mnoga męskoosobowa: studenci byli, ale studentki były; oni zrobili, ale one zrobiły.
Zwracanie się do kogoś: pan i pani łączą się z czasownikiem w 3. osobie (Czy pan ma chwilę?), a w zwrocie do osoby używa się wołacza: Panie Tomaszu, pani Anno. Osobom mówiącym po ukraińsku jest on znany, osoby mówiące po rosyjsku często o nim zapominają.
W czy na: na poczcie, na uniwersytecie, na dworcu, ale w szkole, w banku, w sklepie.

Ćwiczenia na te błędy: w, na czy u, dokąd, skąd, którędy, przyimki w stałych wyrażeniach, zwracanie się do osób.

Jak ćwiczyć gramatykę przed B1

Zrób diagnostykę: 20 pytań, także z gramatyki, pokaże, od czego zacząć.
Rozwiąż test z gramatyki B1 na czas — 45 minut, jak na egzaminie. Pierwszy test jest bezpłatny.
Z tematów, w których robisz błędy, rób ćwiczenia po 15–20 minut dziennie: do każdej odpowiedzi jest wyjaśnienie.
Błędy same trafiają do fiszek „Powtórz dziś” w gabinecie. Fiszka znika, gdy później odpowiesz poprawnie.
Na dwa, trzy tygodnie przed egzaminem rozwiąż test przykładowy Komisji z kartą odpowiedzi i oficjalnym kluczem.

Test z gramatyki B1 Ćwiczenia z gramatyki Zrób diagnostykę

Przeczytaj też

Zdałem to niezależny trenażer, niezwiązany z Państwową Komisją. Przepisy się zmieniają: przed zapisem i złożeniem dokumentów sprawdź certyfikatpolski.pl